Tôi nhớ rất rõ cái buổi sáng vợ tôi sinh con.
Trời mưa lất phất, bệnh viện đông nghịt người. Tôi ngồi ngoài hành lang, tay cầm ly cà phê nguội ngắt, lòng thấp thỏm như lần đầu bước vào đời.
Gần trưa, y tá báo tin:
– Mẹ tròn con vuông.
Tôi thở phào, mắt cay cay. Đứa con trai đầu lòng của tôi, sau hơn mười năm kết hôn, cuối cùng cũng đến.
Việc đầu tiên tôi làm sau khi gọi cho vợ bên ngoại, là gọi cho mẹ tôi.
– Mẹ ơi, vợ con sinh rồi.
Đầu dây bên kia im lặng vài giây, rồi mẹ nói:
– Ờ… sinh thường hay mổ?
– Dạ, sinh thường mẹ.
– Ờ, vậy cũng đỡ tốn kém.
Chỉ vậy thôi. Không có câu “chúc mừng”, cũng không hỏi thêm vợ tôi thế nào.
Tôi cúp máy, tự trấn an: Mẹ già rồi, tính mẹ vậy.
1. Mười Lăm Triệu Cho Con Dâu Ở Cữ
Ba ngày sau, khi vợ tôi được chuyển về phòng hậu sản, điện thoại tôi báo tin nhắn.
Mẹ chuyển khoản: 15.000.000 đồng
“Con lo cho vợ ăn uống, ở cữ cho tốt.”
Tôi nhìn con số đó khá lâu.
Không phải vì ít hay nhiều, mà vì tôi biết rất rõ:
Mẹ tôi có tiền.
Ba căn nhà cho thuê, mỗi tháng tiền thuê không dưới trăm triệu. Nhưng với con dâu, mẹ luôn rất chừng mực. Hay nói thẳng ra là… giữ kẽ.
Tôi không nói gì với vợ. Cô ấy đang đau, đang mệt. Tôi chỉ nói:
– Mẹ gửi ít tiền, anh lo thêm được.
Vợ tôi cười hiền:
– Ít nhiều gì cũng là tấm lòng.
Tôi gật đầu. Trong lòng, tôi không oán trách. Tôi hiểu mẹ tôi cả đời quen tính toán, không muốn ai nghĩ mình dễ dãi.
2. Hai Trăm Năm Mươi Triệu Từ Em Dâu
Buổi chiều hôm đó, tôi lại nhận được một tin nhắn chuyển khoản khác.
Người gửi: Hạnh (em dâu)
Số tiền: 250.000.000 đồng
Tôi giật mình.
Gọi điện thì Hạnh nói ngay:
– Anh cầm cho chị dâu ở cữ cho thoải mái. Em với anh Hai chưa có con, để tụi em lo trước cho cháu.
Tôi ngồi lặng người.
Em dâu tôi lấy em trai tôi – thằng út – cách đây bốn năm. Gia đình bên vợ Hạnh khá giả, làm ăn lớn. Từ ngày về làm dâu, Hạnh luôn sống thoáng, nhưng tôi không nghĩ cô lại chuyển số tiền lớn như vậy.
– Nhiều quá, anh không dám nhận đâu.
– Anh đừng ngại. Chị dâu sinh con đầu lòng, em mừng.
Tôi cúp máy, trong lòng nặng trĩu.
Cùng một nhà.
Cùng một chữ “dâu”.
Nhưng cách đối đãi… khác nhau quá.
Tôi vẫn không oán trách mẹ. Tôi chỉ ghi nhớ.
3. Tôi Không Nói Gì, Nhưng Tôi Tính
Từ ngày vợ tôi ở cữ, mẹ tôi không lên thăm. Bà nói:
– Ở bệnh viện đông người, mẹ ngại.
Tôi hiểu. Mẹ không quen môi trường đó. Nhưng khi em dâu sinh đứa cháu bên nội cách đây hai năm, mẹ ở bệnh viện suốt một tuần.
Tôi không so đo. Tôi chỉ quan sát.
Mười mấy năm làm con, tôi hiểu mẹ tôi yêu con theo cách rất thực tế: ai gần gũi, ai dễ kiểm soát, bà dành nhiều hơn.
Tôi – đứa con cả – từ ngày lấy vợ ra ở riêng, ít về, ít nhờ vả, nên dần dần… đứng ngoài.
Tôi không trách.
Tôi chỉ tự nhủ: Mình là đàn ông, mình phải lo cho gia đình mình.
4. Hai Căn Nhà Tôi Âm Thầm Mua
Nhiều năm trước, khi làm ăn còn thuận lợi, tôi đã âm thầm mua hai căn nhà nhỏ.
Một căn ở quận ven, đứng tên tôi.
Một căn chung cư, đứng tên vợ tôi.
Tiền mua là tiền hai vợ chồng tích góp, thêm khoản tôi đầu tư riêng. Tôi không nói với mẹ. Không phải giấu giếm, mà vì tôi biết mẹ không thích con cái “tự quyết”.
Tôi vẫn đều đặn gửi tiền cho mẹ mỗi tháng. Vẫn về ăn cơm, vẫn lễ nghĩa. Nhưng tài sản, tôi tách bạch.
Vợ tôi biết, nhưng cô ấy chưa bao giờ khoe khoang hay nhắc tới.
– Của mình biết là được, anh à. Gia đình không cần ồn ào.
Tôi gật đầu. Tôi lấy được người vợ như vậy, là phúc phần.
5. Tết Năm Đó, Căn Nhà Lên Tiếng
Tết năm đó, con tôi vừa tròn sáu tháng.
Mùng Một, cả nhà tôi về nhà mẹ ăn Tết. Nhà đông đủ: mẹ tôi, vợ chồng em trai, em dâu, mấy đứa cháu.
Không khí ban đầu rất vui.
Đến màn lì xì, mẹ tôi lấy bao đỏ ra phát cho con cháu. Khi đến lượt con tôi, mẹ đưa bao lì xì mỏng.
– Cho cháu lấy hên.
Tôi cầm, cảm ơn.
Em dâu tôi cũng lì xì cho cháu một bao rất dày. Mẹ tôi nhìn thấy, ánh mắt thoáng đổi.
Bữa cơm Tết gần xong thì mẹ tôi nói:
– Năm nay mẹ tính lại chuyện nhà cửa. Sau này chia cho các con cho rõ ràng.
Tôi đặt đũa xuống.
– Dạ, mẹ cứ tính.
Mẹ nhìn tôi:
– Con là con cả, con tính sao?
Tôi cười nhẹ, rồi đứng dậy, vào phòng lấy một xấp giấy.
– Con không tính gì nhiều. Con chỉ muốn nói rõ với mẹ một chuyện.
Cả bàn ăn im lặng.
Tôi đặt xấp giấy xuống bàn.
– Đây là sổ hồng hai căn nhà của vợ chồng con.
Mẹ tôi sững người.
– Hai… hai căn?
– Dạ. Một căn đứng tên con. Một căn đứng tên vợ con.
Em trai tôi tròn mắt. Em dâu hơi bất ngờ nhưng vẫn im lặng.
Mẹ tôi cầm giấy, tay run run:
– Con… mua hồi nào?
– Cũng vài năm rồi mẹ.
– Sao không nói?
Tôi nhìn thẳng vào mắt mẹ:
– Vì con nghĩ, tài sản của con, con tự lo. Như mẹ vẫn dạy con từ nhỏ.
Không khí lặng đi.
6. Mẹ Tôi Hiểu Ra Điều Gì Đó
Ăn xong, mọi người ra ngoài, chỉ còn tôi với mẹ trong phòng khách.
Mẹ tôi ngồi rất lâu, rồi nói:
– Mẹ không ngờ… con lại âm thầm như vậy.
Tôi rót trà cho mẹ.
– Con không trách mẹ chuyện 15 triệu. Con cũng không ganh tị chuyện em dâu gửi nhiều. Con chỉ hiểu một điều: ai lo được cho mình, người đó không cần phải chờ ai thương.
Mẹ tôi cúi đầu.
– Mẹ… thiên vị quá hả con?
Tôi lắc đầu.
– Mẹ thương theo cách của mẹ. Con chỉ chọn cách sống của con.
Mẹ thở dài, giọng nghẹn:
– Mẹ cứ nghĩ con cả phải chịu đựng, phải nhường. Không ngờ… con đã trưởng thành từ lâu.
7. Sau Tết, Mọi Thứ Thay Đổi
Từ sau Tết đó, mẹ tôi lên thăm cháu nhiều hơn. Không phải vì tiền bạc, mà vì bà hiểu:
Con trai cả của bà không còn là đứa chỉ biết im lặng chịu phần thiệt.
Tôi vẫn làm tròn bổn phận làm con.
Vẫn hiếu thảo.
Nhưng tôi không còn đặt cả hạnh phúc gia đình mình vào sự công bằng của người khác.
Tôi hiểu ra một điều, rất muộn nhưng cần thiết:
Làm con, có thể nhẫn.
Làm chồng, làm cha, không thể yếu.
Vợ tôi từng nói với tôi:
– Em không cần anh phải hơn ai. Em chỉ cần anh đủ mạnh để bảo vệ gia đình mình.
Tôi đã làm được.
Không cần oán trách.
Không cần lớn tiếng.
Chỉ cần… đứng vững.
