Con đường lên núi vẫn hẹp như tám năm trước, chỉ khác là cỏ hai bên đã cao ngang đầu gối. Đá lổn nhổn, trơn vì rêu, mỗi bước chân đặt xuống đều nghe khô khốc như giẫm lên thứ gì đó đã cũ. Thắng đi trước, vai đeo cái ba lô nhỏ, lâu lâu quay lại nhìn vợ. Hạnh thở dốc, tay níu vạt áo, mặt đỏ lên vì nắng. Cả hai không nói với nhau câu nào từ lúc gửi xe dưới chân núi.
“Còn xa không?” Hạnh hỏi, giọng khàn đi.
Thắng không trả lời ngay. Anh nhìn lên phía trên, nơi mấy mái nhà lưa thưa nằm nép dưới tán cây. “Gần rồi,” anh nói, như nói cho có.
Gần. Cái chữ đó khiến cổ họng anh nghẹn lại.
Tám năm trước, anh cũng nói với mẹ như vậy.
Hồi đó, mẹ đã ngoài bảy mươi. Người gầy quắt, lưng còng, tóc bạc như cỏ lau. Bà không còn đi lại nhanh được nữa, cứ bước hai bước lại phải dừng, chống tay vào đầu gối mà thở. Cái nhà dưới xuôi chật chội, vợ chồng Thắng cãi nhau suốt vì chuyện tiền bạc. Hạnh vừa sinh đứa thứ hai, đêm nào con cũng khóc, mẹ thì ho hen, khạc nhổ. Mùi thuốc, mùi sữa, mùi nước mắm trộn lẫn vào nhau, ngột ngạt.
Có hôm Hạnh đứng giữa bếp, ném cái muôi xuống sàn cái xoảng. “Anh tính sao thì tính chứ em không chịu nổi nữa. Một mình em lo hai đứa nhỏ đã đủ chết rồi, giờ thêm mẹ anh… em kiệt sức mất.”
Thắng im lặng. Anh ngồi ngoài hiên, h;út th;uốc, nhìn ra con hẻm ẩm ướt. Hàng xóm cãi nhau, tiếng ch;ử;i th;ề bay qua vách mỏng như gió. Anh nghĩ mình cũng chẳng khác gì họ.
Mẹ nằm trong buồng, nghe hết. Bà không nói gì. Chỉ đến tối, khi Thắng vào thay băng thuốc cho bà, bà mới hỏi khẽ: “Hai đứa mệt lắm hả con?”
Thắng không nhìn mẹ. “Không có gì đâu.”
Bà cười, cái cười mỏng như sợi chỉ. “Mẹ già rồi… ở đâu cũng được. Trên núi còn cái nhà cũ, lâu rồi chưa về. Hay con chở mẹ lên đó, cho thoáng.”
Câu nói nhẹ tênh, nhưng như có cái gì đè lên ngực Thắng.
Anh không trả lời ngay.
Nhưng sáng hôm sau, anh lấy xe.
Căn nhà trên núi khi đó còn đủ mái. Vách gỗ xám đi, cửa kêu cót két. Thắng dọn sơ qua, quét lá, kê lại cái giường tre. Mẹ ngồi trên bậc thềm, nhìn xuống dưới chân núi, nơi sương mù còn chưa tan.
“Ở đây yên,” bà nói.
Thắng gật đầu. Anh đặt túi đồ xuống, lấy ra mấy gói mì, ít gạo, chai nước mắm. “Con để đây cho mẹ. Vài bữa con lên.”
“Ừ, con lo dưới đó đi.”
Thắng đứng lặng một lúc. Anh muốn nói thêm gì đó, nhưng cổ họng cứ nghẹn lại. Cuối cùng, anh chỉ nói: “Con xuống đây.”
Bà gật đầu. Không níu lại.
Khi Thắng quay xe, bà vẫn ngồi đó, lưng hơi còng, tay đặt trên đầu gối. Anh không quay lại.
Anh tự nhủ, vài bữa sẽ lên.
Nhưng rồi… vài bữa thành vài tháng.
Vài tháng thành vài năm.
“Đến rồi.”
Giọng Thắng kéo Hạnh ra khỏi dòng suy nghĩ. Trước mặt họ là căn nhà cũ, mái đã sập một góc, cỏ mọc um tùm. Cửa không còn đóng kín, gió thổi kêu kẽo kẹt.
Hạnh đứng khựng lại. “Nhà… đây à?”
Thắng không nói gì. Anh bước lên trước, đẩy cửa. Bụi bay lên mù mịt, mùi ẩm mốc xộc vào mũi.
Bên trong trống không.
Chiếc giường tre vẫn còn, nhưng đã mục. Góc bếp lạnh tanh, chỉ còn cái nồi nhôm méo mó. Mấy cái bát úp chồng lên nhau, phủ đầy bụi.
Hạnh nuốt nước bọt. “Mẹ… còn ở đây không?”
Câu hỏi đó, cả hai đều không dám trả lời.
Tám năm. Không một lần quay lại. Không một cuộc gọi. Không một lời hỏi han.
Thắng bước vào trong, mỗi bước chân nặng như đeo đá. Anh đưa tay sờ lên vách gỗ, lớp bụi dính vào da, khô khốc.
“Có khi… mẹ xuống núi rồi,” Hạnh nói, như tự an ủi.
Thắng không đáp. Anh nhìn quanh, cố tìm một dấu vết gì đó. Một cái áo, một cái khăn, bất cứ thứ gì chứng tỏ mẹ đã từng ở đây lâu hơn vài ngày.
Nhưng không có gì.
Chỉ có sự im lặng.
Một kiểu im lặng khiến người ta thấy lạnh.
Hạnh quay ra cửa, nhìn xuống con đường vừa đi lên. “Hay mình… xuống hỏi người ta dưới đó?”
Thắng gật đầu, nhưng chân không nhúc nhích.
Anh bỗng thấy khó thở.
Như thể cả căn nhà này đang nhìn anh.
Như thể từng tấm vách, từng viên đá đều biết anh đã làm gì.
Anh quay người định bước ra.
Thì lúc đó—……………………………….
từ phía sau nhà, một giọng nói vang lên.
“Về rồi à?”
Giọng già, khàn, nhưng quen đến mức khiến sống lưng Thắng lạnh buốt.
Hạnh giật mình, tay bám chặt vào cánh cửa. “Anh… anh có nghe không?”
Thắng đứng chết lặng.
Anh biết giọng đó.
Không thể nhầm được.
Tám năm rồi… nhưng anh vẫn nhớ.
“Con… Thắng đấy à?”
Tiếng bước chân chậm chạp kéo trên nền đất. Mỗi bước như kéo theo cả quá khứ.
Thắng quay lại.
Ở góc sân sau, giữa đám cỏ dại, một dáng người lom khom hiện ra. Tóc bạc, lưng còng, tay chống gậy.
Mẹ.
Bà đứng đó, nhìn anh, mắt nheo lại vì nắng. Gương mặt gầy hơn trước, da nhăn lại, nhưng cái nhìn vẫn vậy—không trách móc, không oán giận.
Chỉ là… nhận ra.
Hạnh đứng sau lưng Thắng, run lên. “Mẹ… mẹ còn sống…”
Câu nói bật ra, vô thức.
Thắng muốn bước tới, nhưng chân như bị đóng xuống đất.
Anh không biết phải nói gì.
“Con… tưởng mẹ…”
Anh dừng lại.
Không nói tiếp được.
Bà cười nhẹ. “Tưởng mẹ không còn nữa chứ gì.”
Không phải câu hỏi.
Chỉ là một câu nói bình thường.
Nhưng lại khiến Thắng thấy nhói.
“Con… bận… dưới đó…” anh nói, giọng nhỏ đi.
Bà gật đầu. “Ừ, ai cũng bận.”
Gió thổi qua, làm mấy tấm lá khô xào xạc. Một con chim kêu lên trên ngọn cây, nghe chói tai.
Hạnh kéo nhẹ tay Thắng. “Anh… nói gì đi…”
Nhưng Thắng không biết nói gì.
Tám năm.
Một câu xin lỗi cũng không đủ.
Một lời giải thích… lại càng vô nghĩa.
Bà chống gậy, bước từng bước lại gần. Khoảng cách giữa họ chỉ vài mét, nhưng như kéo dài ra vô tận.
“Về ăn cơm không?” bà hỏi.
Giọng vẫn vậy.
Như tám năm trước.
Như chưa từng có chuyện gì xảy ra.
Thắng nhìn mẹ.
Mắt anh cay lên.
Anh không biết mình sợ điều gì hơn—việc mẹ còn sống…
hay việc bà vẫn gọi anh như chưa từng bỏ đi.
Anh khẽ gật đầu.
Một cái gật đầu chậm.
Rồi bước tới.
Nhưng trong lòng anh biết—
có những thứ…
dù có quay lại…
cũng không bao giờ trở lại như cũ nữa.
