Nhà chồng tôi có một cái lệ bất thành văn, cứ đến mùng 2 Tết là ngày “hội nghị gia đình”. Hai cô em chồng, dù lấy chồng xa hay gần, bận rộn đến đâu cũng phải kéo cả bầu đoàn thê tử về ăn bữa cơm đoàn viên. Mang tiếng là đoàn viên, nhưng thực chất đó là ngày hành x//ác của vợ chồng tôi – anh con trai cả và chị dâu trưởng.
Chồng tôi là công nhân cơ khí, tôi làm may, lương ba cọc ba đồng, chắt chiu lắm mới đủ nuôi hai đứa con ăn học. Trong khi đó, hai cô em chồng đều lấy được chồng kinh doanh, buôn bán, kinh tế khá giả, đi xe hơi bóng lộn. Cũng vì thế mà vị thế trong cái nhà này nó khác hẳn nhau. Với mẹ chồng tôi, con gái là vàng ngọc, còn dâu chỉ là đứa người dưng về hầ/u h/ạ.
Từ 5 giờ sáng mùng 2, khi sương muối còn phủ trắng hiên nhà, vợ chồng tôi đã lục đục dậy. Chồng m/ổ gà, làm cá, tôi thì tất bật ngâm măng, đồ xôi, xào nấu. Mẹ chồng tôi, dù chân tay chậm chạp vì b/ệnh kh/ớp, vẫn chống gậy đi ra đi vào chỉ đạo: — “Cái Hạnh thái thịt bò mỏng thôi, cô Út nó răng yếu.” — “Con cá trắm này phải rán giòn tan vào, thằng cu Tí nhà cô Ba nó kén ăn lắm.”
Tôi vâng dạ cho qua chuyện, mồ hôi ướt đẫm lưng áo dù trời rét căm căm. Để có được mâm cỗ tươm tất này, vợ chồng tôi đã phải dành dụm cả nửa tháng lương thưởng Tết. Thịt gà đồi, tôm sú, bò ta… món nào cũng cố chọn loại tươi ngon nhất trong khả năng của mình.
Hơn 11 giờ trưa, hai chiếc ô tô mới đỗ xịch trước cửa. Các cô chú xúng xính váy áo, nước hoa thơm phức bước vào nhà. Mâm cơm đã dọn sẵn, khói tỏa nghi ngút ban đầu giờ đã bắt đầu tan đi vì đợi chờ. Vừa ngồi xuống mâm, chưa kịp mời nhau câu nào, cô Út – người được mẹ chồng cưng nhất – đã nhăn mặt, lấy đũa gẩy gẩy đĩa nem rán: — “Ôi dào, thức ăn nguội ngắt thế này ăn làm sao được hả chị? Nem này phải ăn nó/ng, cắn vào giòn tan mới ngon chứ.”
Tôi đang bưng bát canh măng lên, nghe thế thì sượng trân. Chồng tôi vội đỡ lời: — “Các cô về muộn quá, chị nấu xong từ 10 rưỡi để chờ mà.” Cô Út bĩu môi: “Thì chị phải căn giờ chứ. Thôi, chị mang vào chiên lại đi, chứ em không nuốt nổi dầu mỡ lạnh đâu.” Tôi nén tiếng thở dài, bê đĩa nem vào bếp bật bếp ga chiên lại. Mùi dầu mỡ xộc lên mũi khiến tôi buồn nôn, nhưng vẫn cố nhịn.
Vừa bưng đĩa nem nó/ng ra, chưa kịp ngồi n/óng chỗ, cô Ba lại tiếp lời, gắp miếng thịt bò xào cần tỏi lên soi mói: — “Kh/iếp, thịt bò nhà bác mua ở đâu mà thớ to thế này? Dai nhách. Nhà em á, ăn toàn bò Mỹ, bò Úc, vừa mềm vừa ngọt. Mẹ giờ già rồi, răng cỏ yếu, sao ăn được mấy loại bò dai như đỉa này.” Rồi cô quay sang gắp miếng cá, lại lắc đầu: — “Cá trắm à? Loại này nhiều xương dăm lắm. Bọn trẻ nhà em chỉ quen ăn cá hồi phi lê, vừa bổ n/ão lại không sợ hóc. Chị dâu vụng thật, chả biết chọn đồ gì cả.”…
…Tôi đứng lặng người giữa gian bếp, tay còn cầm chiếc vá bếp nóng ran. Những lời chê bai cứ từng nhát từng nhát quất thẳng vào tai, vào lòng. Mệt thì đã mệt từ sáng sớm, tủi thì tủi từ lâu rồi, nhưng đến lúc ấy, trong tôi có cái gì đó đứt phựt.
Tôi đặt mạnh chiếc vá xuống bếp.
Rầm.
Âm thanh không lớn, nhưng đủ khiến cả mâm cơm ngoài kia im bặt.
Tôi tháo tạp dề, lau tay vào vạt áo, rồi đi thẳng ra mâm, đứng ngay đầu bàn. Giọng tôi không cao, nhưng rõ ràng, từng chữ rơi xuống nặng trịch:
– Các cô chê xong chưa?
Hai cô em chồng sững lại. Mẹ chồng tôi tròn mắt:
– Cái Hạnh, mày ăn nói kiểu gì thế hả?
Tôi nhìn thẳng vào hai cô “đại gia”, nở một nụ cười nhạt:
– Nem nguội, bò dai, cá nhiều xương… đúng không ạ?
– Thế cho em hỏi, mấy món cao sang bò Mỹ, bò Úc, cá hồi phi lê ấy… hôm nay các cô mang về được món nào chưa?
Không khí đông cứng.
Cô Út há miệng định nói gì đó, tôi không cho cơ hội:
– Từ 5 giờ sáng, vợ chồng em dậy mổ gà, làm cá, nấu nướng.
– Tiền mua mâm cỗ này là tiền lương công nhân, không phải tiền kinh doanh bạc tỷ.
– Các cô về lúc 11 giờ trưa, ngồi xuống chỉ biết chê, chưa động tay gắp giúp mẹ nổi một bát canh.
Tôi quay sang mẹ chồng, giọng chậm lại nhưng rắn rỏi:
– Mẹ bảo con phải nấu cho vừa miệng các em. Con đã cố hết sức trong khả năng của mình.
– Nhưng con không đủ giàu để nấu mâm cỗ cho người chỉ quen ăn đồ ngoại, mà lại không đủ tử tế để biết trân trọng công sức người khác.
Hai đứa cháu nhỏ ngồi im re, không dám động đũa. Chồng tôi tái mặt, nhưng lần này anh không kéo tay tôi lại như mọi khi.
Tôi nhìn thẳng hai cô em chồng, nói câu cuối cùng, giọng bình thản đến lạ:
– Nếu các cô thấy mâm cơm này không xứng tầm…
– Thì lần sau khỏi cần về ăn.
– Nhà nghèo này, nuôi nổi mẹ, nuôi nổi con, nhưng không nuôi nổi sự khinh thường.
Cả mâm cơm cứng họng.
Cô Ba đỏ mặt, đặt đũa xuống bàn, không nói được lời nào. Cô Út cắn môi, ánh mắt tránh đi chỗ khác. Mẹ chồng tôi lặng thinh, lần đầu tiên không mắng tôi một câu.
Tôi quay vào bếp, bưng bát cơm nguội của mình ra ăn riêng. Cơm nguội thật, nhưng lòng tôi chưa bao giờ nhẹ đến thế.
Chiều hôm đó, hai chiếc ô tô sang trọng rời đi sớm hơn mọi năm. Không lời chào, không tiếng cười.
Còn tôi, lần đầu tiên sau nhiều năm làm dâu, hiểu ra một điều:
👉 Làm dâu nghèo không có tội.
Chỉ im lặng mãi trước sự coi thường mới là tự làm khổ mình.
…Tôi đứng lặng người giữa gian bếp, tay còn cầm chiếc vá bếp nóng ran. Những lời chê bai cứ từng nhát từng nhát quất thẳng vào tai, vào lòng. Mệt thì đã mệt từ sáng sớm, tủi thì tủi từ lâu rồi, nhưng đến lúc ấy, trong tôi có cái gì đó đứt phựt.
Tôi đặt mạnh chiếc vá xuống bếp.
Rầm.
Âm thanh không lớn, nhưng đủ khiến cả mâm cơm ngoài kia im bặt.
Tôi tháo tạp dề, lau tay vào vạt áo, rồi đi thẳng ra mâm, đứng ngay đầu bàn. Giọng tôi không cao, nhưng rõ ràng, từng chữ rơi xuống nặng trịch:
– Các cô chê xong chưa?
Hai cô em chồng sững lại. Mẹ chồng tôi tròn mắt:
– Cái Hạnh, mày ăn nói kiểu gì thế hả?
Tôi nhìn thẳng vào hai cô “đại gia”, nở một nụ cười nhạt:
– Nem nguội, bò dai, cá nhiều xương… đúng không ạ?
– Thế cho em hỏi, mấy món cao sang bò Mỹ, bò Úc, cá hồi phi lê ấy… hôm nay các cô mang về được món nào chưa?
Không khí đông cứng.
Cô Út há miệng định nói gì đó, tôi không cho cơ hội:
– Từ 5 giờ sáng, vợ chồng em dậy mổ gà, làm cá, nấu nướng.
– Tiền mua mâm cỗ này là tiền lương công nhân, không phải tiền kinh doanh bạc tỷ.
– Các cô về lúc 11 giờ trưa, ngồi xuống chỉ biết chê, chưa động tay gắp giúp mẹ nổi một bát canh.
Tôi quay sang mẹ chồng, giọng chậm lại nhưng rắn rỏi:
– Mẹ bảo con phải nấu cho vừa miệng các em. Con đã cố hết sức trong khả năng của mình.
– Nhưng con không đủ giàu để nấu mâm cỗ cho người chỉ quen ăn đồ ngoại, mà lại không đủ tử tế để biết trân trọng công sức người khác.
Hai đứa cháu nhỏ ngồi im re, không dám động đũa. Chồng tôi tái mặt, nhưng lần này anh không kéo tay tôi lại như mọi khi.
Tôi nhìn thẳng hai cô em chồng, nói câu cuối cùng, giọng bình thản đến lạ:
– Nếu các cô thấy mâm cơm này không xứng tầm…
– Thì lần sau khỏi cần về ăn.
– Nhà nghèo này, nuôi nổi mẹ, nuôi nổi con, nhưng không nuôi nổi sự khinh thường.
Cả mâm cơm cứng họng.
Cô Ba đỏ mặt, đặt đũa xuống bàn, không nói được lời nào. Cô Út cắn môi, ánh mắt tránh đi chỗ khác. Mẹ chồng tôi lặng thinh, lần đầu tiên không mắng tôi một câu.
Tôi quay vào bếp, bưng bát cơm nguội của mình ra ăn riêng. Cơm nguội thật, nhưng lòng tôi chưa bao giờ nhẹ đến thế.
Chiều hôm đó, hai chiếc ô tô sang trọng rời đi sớm hơn mọi năm. Không lời chào, không tiếng cười.
Còn tôi, lần đầu tiên sau nhiều năm làm dâu, hiểu ra một điều:
👉 Làm dâu nghèo không có tội.
Chỉ im lặng mãi trước sự coi thường mới là tự làm khổ mình.
