Cha mẹ m//ất sớm anh trai bỏ học Đại học nuôi 2 em g//ái thành tài…họ hàng không ai đế//m xỉa nhưng lúc có chút thành công thì tới vay tiền, đòi đất loạ//n lên…
Cha mẹ mất vì ta//i nạn khi anh mới tròn hai mươi. Hai em gái lúc đó đứa mười tuổi, đứa mới lên bảy. Căn nhà cấp bốn lụp xụp và mảnh đất hơn trăm mét vuông là tất cả tài sản cha mẹ để lại.
Ngày làm đám tan//g, họ hàng đến đông đủ. Nhưng sau bát hương nghi ngút khói, những câu nói bắt đầu đổi giọng.
“Nuôi hai đứa nhỏ làm gì cho tốn cơm tốn gạo.”
“Hay giao tụi nó cho trại mồ côi, đất đai để người lớn quản lý.”
Thậm chí có người còn mon men dò hỏi giấy tờ, bảo rằng cha mẹ đã hứa miệng sẽ sang tên mảnh đất ấy cho họ từ lâu.
Anh trai im lặng. Ba lô đại học xếp lại, giấy báo nhập học gấp gọn nhét vào đáy tủ. Anh đi phụ hồ ban ngày, tối chạy xe ôm, đêm nhận bốc vác ở chợ đầu mối. Có tháng chỉ đủ tiền gạo và học phí cho hai em, còn mình ăn mì gói cầm hơi.
Hai em gái lớn lên trong sự thiếu thốn, nhưng chưa từng thiếu tình thương. Những đêm cúp điện, anh thắp cây đèn dầu, ngồi kèm từng nét chữ. Những ngày mưa, anh đội áo mưa rách đi đóng tiền học đúng hạn, sợ các em bị gọi tên trước lớp.
Họ hàng dần thưa lui. Không ai còn đến hỏi han. Mảnh đất ấy, vì không “đẻ ra tiền”, cũng chẳng ai buồn ngó ngàng.
Mười lăm năm sau.
Một em gái trở thành bác sĩ, em còn lại là luật sư. Ngày hai em khoác áo blouse trắng và vest đen trong buổi nhận bằng, anh trai đứng dưới hàng ghế cuối, tay chai sần, mắt đỏ hoe.
Tin lan nhanh hơn gió. Họ hàng bắt đầu tìm tới. Người thì than nhà dột, người thì kể khổ con cái thất nghiệp. Cuối cùng, một người mở lời:
— Cho bác vay hai trăm triệu xây lại căn nhà. Không cho thì thôi, chứ người giàu mà keo kiệt thế à?
– Trước bố mẹ chúng mất một tay bọn t lo liệu, giờ còn hơn 40 triệu tốt nhất trả gấp đi hoặc bán lại mảnh đất này với giá 200 triệu.
Ba anh em nhìn nhau. Không cãi. Không đôi co.
Chỉ một tuần sau, họ làm một việc khiến cả họ tộc chế///t lặng .
Ba anh em lặng lẽ lên huyện làm thủ tục công chứng lại toàn bộ giấy tờ nhà đất. Mảnh đất hơn trăm mét vuông năm xưa – thứ từng bị coi là “không đẻ ra tiền” – nay được định giá lại theo giá thị trường: hơn 3,5 tỷ đồng. Toàn bộ đứng tên anh trai, đúng như di chúc cha mẹ để lại, có xác nhận của chính quyền địa phương từ trước nhưng ngày xưa chẳng ai buồn ngó tới.
Hôm họp họ, anh trai mang theo một tập hồ sơ dày, đặt ngay ngắn giữa chiếu.
Anh không lớn tiếng. Không oán trách. Chỉ nói chậm rãi:
“Ngày bố mẹ mất, tôi mới 20 tuổi. Hai em tôi còn nhỏ. Không một ai trong họ đứng ra nuôi giúp một ngày.
Không ai đóng cho các em tôi một đồng học phí.
Không ai hỏi chúng tôi hôm nay ăn gì, mai sống ra sao.”
Cả gian nhà im phăng phắc.
Anh tiếp lời, giọng vẫn bình thản:
“Số tiền 40 triệu mà mọi người nói là ‘đã lo tang ma’, tôi đã kiểm tra lại.
Chi phí thực tế lúc đó là 27 triệu.
Phần còn lại, tôi đã trả đủ từ năm thứ hai đi làm phụ hồ, có giấy biên nhận.”
Anh đẩy tờ giấy sang phía trước. Không ai dám chạm vào.
Rồi anh quay sang hai em gái. Cô bác sĩ và nữ luật sư đứng dậy.
Người em gái út nói, giọng rõ ràng:
“Từ hôm nay, chúng tôi không vay – không bán – không chia đất.
Ai tiếp tục quấy rối, xúc phạm hoặc bịa đặt, luật sư của tôi sẽ làm việc trực tiếp.”
Cô luật sư mở laptop, đặt lên bàn một bản danh sách:
“Đây là những tin nhắn, ghi âm, lời đe dọa ép bán đất.
Chúng tôi đã sao lưu đầy đủ.”
Lần đầu tiên trong đời, những người từng lớn tiếng không ai nói được một câu.
Trước khi ra về, anh trai quay lại, cúi đầu rất thấp:
“Chúng tôi không giàu lên nhờ ai.
Và cũng không nợ ai điều gì.”
Từ hôm đó, họ hàng không còn ai dám bén mảng.
Anh trai vẫn sống giản dị trong căn nhà cũ đã sửa lại. Vẫn đi đôi dép mòn, vẫn ăn cơm canh đạm bạc. Hai em gái muốn đón anh lên thành phố sống cùng, anh chỉ cười:
“Anh quen cực rồi. Ở đây, anh thấy bố mẹ gần hơn.”
Có người hỏi ba anh em có hận không.
Người anh lắc đầu:
“Không.
Nhờ không ai giúp, tụi tôi mới học được cách đứng thẳng.”
Và đôi khi, sự im lặng đúng lúc chính là đòn đáp trả nặng nhất.
