Mẹ chồng mời 20 vị khách đến nhà ăn cơm nhưng chỉ cho con dâu mua thức ăn trong 100 nghìn đồng. Đến giờ dọn cỗ, cô con dâu vẫn tươi cười bê mâm thức ăn lên bàn… nhưng vừa nhìn thấy bên trong, cả bàn khách bỗng…
Tôi về làm dâu nhà chồng được đúng ba tháng thì bắt đầu hiểu một điều: có những thứ không phải mình không cố gắng, mà là mình không bao giờ được phép “đủ tốt”.
Nhà chồng tôi ở thị trấn, không giàu nhưng luôn giữ vẻ bề ngoài rất chỉn chu. Mẹ chồng tôi là người cực kỳ coi trọng thể diện. Bà có thể ăn uống đạm bạc hằng ngày, nhưng hễ có khách là phải “ra tấm ra món”, phải khiến người khác trầm trồ.
Còn tôi… là người đứng sau tất cả những “tấm món” đó.
Sáng hôm ấy, mẹ chồng gọi tôi xuống bếp, giọng đều đều như thường ngày:
“Hôm nay có khách.”
Tôi gật đầu:
“Dạ, mẹ muốn con nấu gì ạ?”
Bà nhìn tôi, ánh mắt khó đoán:
“Khoảng hai mươi người.”
Tôi khựng lại.
“Hai… mươi người ạ?”
“Ừ. Họ hàng bên ngoại, thêm mấy người bạn của mẹ.”
Tôi tính nhanh trong đầu. Hai mươi người – ít nhất cũng phải ba bốn mâm. Thịt, cá, rau, canh… chưa kể trái cây, nước uống.
“Dạ… vậy mẹ đưa con tiền đi chợ.”
Bà quay đi, lấy trong túi ra một tờ tiền.
Đặt lên bàn.
Một trăm nghìn.
Tôi tưởng mình nhìn nhầm.
Trái cây & rau
“Dạ… mẹ đưa con thêm đi ạ, chắc mẹ đưa thiếu…”
Bà nhìn thẳng vào tôi.
“Không thiếu.”
“Nhưng… hai mươi người…”
“Thì sao?”
Giọng bà bắt đầu sắc lại.
“Tôi muốn xem con xoay xở thế nào.”
Câu nói đó… không phải thử thách.
Mà là một cái bẫy.
—
Tôi đứng chết lặng trong bếp.
Một trăm nghìn.
Hai mươi người.
Không phải là không đủ.
Mà là không thể.
Tôi quay sang nhìn chồng.
Anh đang ngồi ở phòng khách, lướt điện thoại.
“Anh…” – tôi gọi nhỏ.
Anh ngẩng lên.
“Sao em?”
“Anh nói giúp em với mẹ… 100 nghìn không thể nấu đủ cho 20 người.”
Anh nhìn tôi vài giây.
Rồi… quay đi.
“Thì em cố gắng đi. Mẹ muốn thử em thôi mà.”
“Thử?” – tôi lặp lại.
Trái cây & rau
“Ừ, em làm dâu mà. Phải biết xoay xở.”
Tôi cười.
Một nụ cười chua chát.
“Vậy anh nghĩ em nên nấu gì?”
Anh nhún vai.
“Cái gì rẻ mà nhiều.”
Câu trả lời đó… khiến tôi hiểu rõ vị trí của mình.
—
Tôi cầm tờ tiền, ra chợ.
Trời nắng gắt.
Người đông.
Tiếng mặc cả, tiếng gọi nhau, tiếng xe cộ… tất cả hòa vào nhau, nhưng trong đầu tôi chỉ có một con số: 100.000.
Tôi đi từng sạp.
Hỏi giá.
Tính toán.
Một ký thịt heo – gần hết tiền.
Một con gà – cũng gần vậy.
Cá thì rẻ hơn, nhưng không đủ cho 20 người.
Rau thì rẻ, nhưng không thể chỉ ăn rau.
Tôi đứng giữa chợ, cảm thấy mình như bị dồn vào góc.
Không lối thoát.
—
Tôi có thể… bỏ thêm tiền túi.
Trái cây & rau
Tôi có.
Tôi đi làm, có lương.
Nhưng nếu tôi làm vậy—
Tôi sẽ thua.
Vì từ ngày đó trở đi, mọi thứ sẽ mặc nhiên là trách nhiệm của tôi.
“Mẹ chỉ đưa từng này thôi, con tự lo thêm đi.”
Tôi đã thấy những câu chuyện như thế.
Và tôi không muốn trở thành một trong số đó.
—
Tôi quay về.
Tay không.
Mẹ chồng nhìn thấy, nhíu mày:
“Đi chợ mà không mua gì?”
Chó
Tôi đặt tờ tiền xuống bàn.
“Dạ, con nghĩ… 100 nghìn không đủ để nấu cho 20 người.”
“Thế là con không làm?”
Giọng bà cao lên.
“Con không phải không làm. Nhưng con không thể làm điều không thể.”
“Không thể hay không muốn?” – bà gằn giọng.
Tôi nhìn thẳng vào bà.
“Dạ, là không thể.”
Cả căn nhà im lặng.
Chồng tôi ngồi đó, không nói một lời.
Mẹ chồng cười.
Một nụ cười lạnh.
“Được. Vậy hôm nay để tôi xem… con dâu tôi ‘không thể’ đến đâu.”
Bà quay sang gọi điện.
“Ừ, cứ đến đi. Nhà tôi chuẩn bị hết rồi.”
Tôi đứng đó.
Trái cây & rau
Biết rõ… mọi chuyện sẽ không dừng lại.
—
Mười một giờ trưa, khách bắt đầu đến.
Người này người kia, cười nói rôm rả.
“A, con dâu mới à? Xinh thế!”
“Nghe nói đảm đang lắm!”
“Tay nghề thế nào, hôm nay phải thử mới biết!”
Tôi cười.
Một nụ cười… mà chính tôi cũng không nhận ra.
—
Trong bếp… trống trơn.
Không thịt.
Không cá.
Không rau.
Chỉ có vài gói mì, ít trứng, và một ít gạo cũ.
Tôi nhìn quanh.
Rồi… bắt đầu làm.
—
Đúng mười hai giờ.
Mẹ chồng bước vào bếp, giọng lớn:
“Dọn cỗ đi!”
Tôi gật đầu.
Bưng mâm đầu tiên ra.
Rồi mâm thứ hai.
Rồi mâm thứ ba.
Tôi vẫn cười.
Trái cây & rau
Tươi.
Nhẹ nhàng.
Như thể… mọi thứ đều ổn.
—
Cả bàn khách nhìn tôi.
Rồi nhìn mâm.
Rồi… im lặng.
Không một ai nói.
Không một tiếng cười.
Không một lời khen.
Chỉ có… những ánh mắt.
Ngỡ ngàng.
Sững sờ.
Và… khó tin.
—
Trên mâm—
Không phải cao lương mỹ vị.
Không phải thịt cá đầy đủ.
Mà là…
Một nồi cháo trắng lớn.
Một đĩa trứng luộc cắt đôi.
Một đĩa rau luộc đơn giản.
Và… một chồng bát, đũa.
Hết.
—
Một người khách cười gượng:
“Ơ… hôm nay ăn… thanh đạm nhỉ…”
Mẹ chồng tôi đứng chết lặng.
Trái cây & rau
“Cái này là cái gì?”
Tôi đặt mâm xuống, vẫn giữ nụ cười.
“Dạ, cơm trưa ạ.”
“Cô đùa tôi à?” – bà hét lên.
“Dạ không.”
Tôi nhìn bà, giọng bình tĩnh:
“100 nghìn cho 20 người… con đã cố gắng hết sức.”
Cả bàn… im phăng phắc.
—
Một bác lớn tuổi lên tiếng:
“100 nghìn?”
Một người khác hỏi:
“Ý là… cả bữa này chỉ có 100 nghìn?”
Tôi gật đầu.
“Dạ, mẹ chồng con đưa con 100 nghìn và bảo nấu cho 20 người.”
Không khí… đổi hẳn.
Những ánh mắt bắt đầu chuyển hướng.
Không còn nhìn tôi.
Mà nhìn… mẹ chồng tôi.
—
Bà tái mặt.
“Cô… cô dám nói vậy trước mặt khách?”
Tôi nhẹ nhàng:
“Dạ, con chỉ nói sự thật.”
“Cô làm tôi mất mặt!”
Trái cây & rau
“Dạ… con nghĩ, mất mặt hay không… không phải do con.”
Câu nói đó… như một nhát dao.
—
Một người khách đặt đũa xuống.
“Chị làm vậy… hơi quá rồi.”
“Ừ, con dâu cũng là người nhà mà…”
“Thử thì thử, nhưng phải có giới hạn chứ…”
Những lời thì thầm… bắt đầu lan ra.
Mẹ chồng tôi đứng đó, không nói được gì.
—
Chồng tôi nhìn tôi.
Ánh mắt lần đầu tiên… không còn thờ ơ.
“Em… sao em không nói với anh?”
Tôi cười.
“Em đã nói rồi.”
Anh im lặng.
—
Bữa ăn hôm đó… không ai ăn được nhiều.
Không phải vì đồ ăn dở.
Mà vì… không ai nuốt nổi.
—
Chiều hôm đó, khách về hết.
Nhà chỉ còn lại tôi, chồng, và mẹ chồng.
Không ai nói gì.
Một khoảng lặng… nặng nề.
—
Cuối cùng, mẹ chồng tôi lên tiếng:
Trái cây & rau
“Cô thắng rồi.”
Tôi lắc đầu.
“Dạ, con không muốn thắng.”
“Vậy cô muốn gì?”
Tôi nhìn bà.
“Con chỉ muốn… được đối xử công bằng.”
—
Tối hôm đó, chồng tôi nói với tôi:
“Anh xin lỗi.”
Tôi không trả lời.
Vì có những lời xin lỗi… đến quá muộn.
—
Sau ngày hôm đó, mẹ chồng không còn “thử” tôi nữa.
Nhưng cũng không còn nhìn tôi như trước.
Có một khoảng cách.
Rõ ràng.
—
Còn tôi…
Tôi vẫn nấu ăn.
Vẫn dọn dẹp.
Vẫn làm dâu.
Nhưng tôi không còn cố gắng để “được chấp nhận”.
Tôi chỉ làm… những gì đúng.
—
Nhiều người hỏi tôi:
Trái cây & rau
“Sao hôm đó không bỏ thêm tiền túi cho xong chuyện?”
Tôi chỉ cười.
Vì họ không hiểu—
Có những chuyện…
Nếu bạn cúi đầu một lần—
Bạn sẽ phải cúi đầu cả đời.
—
Và bữa cơm 100 nghìn hôm đó…
Không phải là một bữa ăn.
Mà là một câu trả lời.
Rằng—
Tôi có thể nghèo.
Có thể không hoàn hảo.
Nhưng tôi không phải là người…
Để ai muốn thử đến đâu thì thử.
