Bà mẹ già lặ-ng l-ẽ gõ cửa nhà con, chưa kịp gặp đã bị coi là osin . Cô người yêu thẳng tay hắ-t h-ủi, không ngờ Hùng về giữa lúc ấy . Cảnh tượng anh chứng kiến khiến tất cả ch-ết lặ-ng, một sự thật đ-au lò-ng bị lật mở…
Bà sống lặ-ng l-ẽ ở quê, ngày ngày làm bạn với nỗi nhớ và những bức ảnh cũ. Dù Hùng chỉ về thăm nhà vài lần mỗi năm, bà vẫn luôn tự hào về con. Bà kể với hàng xóm rằng, con trai bà giỏi lắm, nó đang làm việc ở một công ty lớn trên thành phố, lương tháng mấy chục triệu. Ánh mắt bà lấp lánh mỗi khi nói về con, như thể mỗi lời nói là một viên ngọc quý. Bà không cần con phải gửi tiền về nhiều, bà chỉ cần con được hạnh phúc, được thành công. N-ỗi n-hớ thương chất chứa bao năm, bà đã đưa ra một quyết định tá-o bạ-o. Bà sẽ lên thăm Hùng, tạo cho con một bất ngờ nho nhỏ.
Bà không báo trước. Bà sợ nếu báo trước, con trai sẽ bận rộn, sẽ phải l-o l-ắng cho bà. Bà chỉ đơn giản là g-ói g-hém một chút quà quê, vài ký gạo mới, vài quả trứng gà, rồi bắt chuyến xe buôn thúng mâm lên thành phố. Trên chuyến xe dài, trái tim bà cứ rộn ràng. Bà hình dung ra khuôn mặt rạng rỡ của Hùng khi thấy bà, hình dung ra cảnh con trai sẽ ôm bà thật chặt, sẽ giới thiệu với bạn gái rằng, “Đây là mẹ của con.” Bà đã nghe Hùng kể về Mai, người yêu của nó. Hùng nói Mai là cô gái hiền lành, xinh xắn. Bà đã chuẩn bị sẵn một chiếc vòng tay ngọc nhỏ, món quà đầu tiên bà dành cho con dâu tương lai. Dù đã lên thành phố vài lần, nhưng lần này, bà cảm thấy lòng mình há-o hứ-c hơn bao giờ hết.
Khi bà đến chung cư của Hùng, cảm giác hân hoan ban đầu đã bị thay thế bằng một sự h-ụt hẫ-ng. Cánh cửa mở ra, Mai đứng đó, với một ánh mắt lạ-nh l-ùng. Nụ cười trên môi bà t-ắt dần. Mai có vẻ bất ngờ, nhưng cô nhanh chóng lấy lại vẻ bình tĩnh. “Bác đến không báo trước, chúng cháu không kịp chuẩn bị,” cô nói, giọng nói không có chút ấm áp nào. Bà Lụa chỉ cười, “Mẹ muốn làm con bất ngờ mà.” Bà nhìn quanh căn hộ, nó sạch sẽ, gọn gàng nhưng lại thiếu đi sự ấm cúng. Nụ cười của bà trở nên gư-ợng gạ-o, và bà bắt đầu cảm thấy mình như một người ngoài, một vị khách không mời mà đến.
Sau khi cất đ-ồ đ-ạc, bà Lụa ngỏ ý muốn nấu bữa tối để chi-êu đã-i hai đứa. Bà đã mang theo những món quà quê, những món ăn mà Hùng thích. Bà muốn được tự tay nấu cho con ăn, muốn được chăm sóc con. Nhưng Mai đã ngăn lại. “Để cháu nấu, bác cứ nghỉ ngơi đi.” Nụ cười của Mai có vẻ thân thiện, nhưng ánh mắt cô vẫn lạnh lùng. Bà Lụa ngồi trên sofa, cảm thấy b-ối r-ối. Bà muốn giúp đỡ, muốn thể hiện tình yêu của mình bằng những bữa ăn, nhưng lại không được chấp nhận. Bữa tối hôm đó, Hùng trở về. Khuôn mặt nó vẫn rạng rỡ, nhưng khi thấy Mai, nó lại trở nên gư-ợng gạ-o. Bà Lụa nhận ra, Hùng đang cố gắng giữ một khoảng cách giữa bà và Mai, một khoảng cách mà bà không thể nào hiểu được.
Sáng hôm sau, Hùng phải đi công tác độ-t x-uất. Anh xin lỗi bà vì đã không ở lại được, nhưng lại vội vàng trấn an bà rằng, Mai sẽ chăm sóc bà thật tốt. “Mẹ cứ ở đây chơi, con đi vài ngày rồi về.” Bà Lụa chỉ cười. Bà biết, con trai bà rất bận. “Con cứ đi đi, mẹ sẽ ở đây, mẹ sẽ không làm phiền đâu.” Hùng nhìn mẹ, rồi lại nhìn Mai, ánh mắt nó đầy sự l-o l-ắng, nhưng nó lại không nói gì. Nó chỉ đơn giản là hôn lên trán mẹ, rồi lặ-ng l-ẽ rời đi. Bà nhìn theo bóng lưng con, và một n-ỗi đ-au không thể nào tả xiết len lỏi trong trái tim bà. Bà cảm thấy như con trai mình đã không còn là của bà nữa.
Khi Hùng đi, Mai đã không còn giữ vẻ khách sáo nữa. Cô trở nên lạ-nh lù-ng và h-ống há-ch. Cô giao cho bà Lụa những việc vặt trong nhà, từ lau nhà, rửa chén, cho đến giặt quần áo. “Bác cứ làm đi cho đỡ chán,” Mai nói, giọng nói cô đầy vẻ ra lệnh. Bà Lụa ch-ết lặ-ng. Bà đã nghĩ rằng, Mai sẽ yêu thương bà như mẹ đẻ, nhưng không. Mai chỉ xem bà như một người giúp việc, một “osin” mới…
Nỗi nhục nhã ê chề dâng lên trong lòng, nhưng vì thương con, bà Lụa nuốt nước mắt vào trong. Bà lụi cụi lau từng kẽ gạch, đôi bàn tay gầy guộc run rẩy bê chậu nước nặng trĩu. Bà tự trấn an mình: “Chắc nó bận quá nên cáu gắt, mình làm giúp con tí việc có sao đâu”.
Nhưng sự nhẫn nhịn của bà chỉ làm lòng tham và sự quá quắt của Mai lấn tới. Đỉnh điểm là vào chiều hôm sau, khi Mai dẫn nhóm bạn thân về nhà tụ tập. Thấy bà Lụa đang lóng ngóng lau dọn trong bếp với bộ quần áo bà ba cũ kỹ, Mai thản nhiên giới thiệu với đám bạn: — “À, người giúp việc mới ở quê lên ấy mà. Khổ lắm, làm chậm chạp nhưng được cái sạch sẽ nên tao thuê tạm vài ngày.”
Bà Lụa đánh rơi chiếc giẻ lau, bàng hoàng ngẩng đầu nhìn đứa con dâu tương lai. Đám bạn của Mai cười đùa, có đứa còn hất hàm: “Osin ơi, ra gọt cho bọn em đĩa trái cây, nhớ rửa sạch đấy nhé!”.
Bà Lụa uất nghẹn, định lên tiếng thì Mai đã tiến tới, xẵng giọng: — “Đứng đơ ra đấy làm gì? Đi làm việc của bà đi! Tiền tôi trả không thiếu đâu mà nhìn tôi kiểu đó.”
Vừa nói, Mai vừa lấy một xấp tiền lẻ ném thẳng vào người bà Lụa. Những tờ tiền tung tóe rơi xuống sàn nhà ướt nước. Bà Lụa gục xuống, đôi vai gầy rung lên bần bật. Bà không khóc vì mệt, bà khóc vì xót xa cho niềm tin của mình đã đặt sai chỗ.
Đúng lúc đó, cánh cửa bật mở. Hùng đứng đó, sững sờ chứng kiến cảnh tượng mẹ mình đang quỳ dưới đất nhặt từng tờ tiền lẻ, còn Mai thì khoanh tay đứng nhìn với ánh mắt khinh bỉ.
Anh không đi công tác xa, chuyến bay bị hủy nên anh quay về sớm để tạo bất ngờ cho mẹ. Nhưng bất ngờ này… lại khiến tim anh n-át v-ụn.
Cơn phẫn nộ bùng nổ: Hùng lao đến, gạt phăng đám bạn của Mai ra một bên. Anh nâng mẹ dậy, đôi bàn tay anh run lên bần bật khi thấy những vết đỏ ửng trên tay bà vì nước t-ẩy r-ửa.
Cái tát của sự thật: Mai hoảng hốt, lắp bắp: “Anh… sao anh về sớm thế? Em… em chỉ đang bảo bà ấy dọn dẹp tí thôi…”
Lời tuyên bố đ-anh th-ép: Hùng không kìm được nữa, anh giáng một cái tát cháy má khiến Mai ngã nhào. “Cô gọi ai là osin? Đây là MẸ tôi! Người đã bán từng cân thóc, nuôi tôi khôn lớn để rồi hôm nay tôi rước một con q-uỷ như cô về hành hạ mẹ mình sao?”
Đám bạn của Mai vội vàng tháo chạy. Mai khóc lóc van xin, nhưng Hùng l-ạnh l-ẽo ném toàn bộ đồ đạc của cô ta ra khỏi cửa. Anh quỳ thụp xuống chân mẹ, gào khóc nức nở: “Mẹ ơi, con t-ội l-ỗi quá… Con cứ ngỡ đưa mẹ lên đây là để mẹ hưởng phúc, không ngờ…”
Bà Lụa chỉ im lặng, bàn tay nhăn nheo vuốt nhẹ tóc con trai. Bà chậm rãi lấy từ trong túi áo ra chiếc vòng ngọc nhỏ – món quà bà định tặng Mai – giờ đây nó nằm trơ trọi, lạc lõng.
— “Về thôi con. Ở đây phố xá rộng quá, mẹ thấy lạ-nh…”
Hùng thu xếp hành lý ngay trong đêm, cùng mẹ bắt chuyến xe cuối cùng trở về quê. Anh nhận ra rằng, dù mình có kiếm được bao nhiêu tiền, có thành đạt đến đâu, nhưng nếu không bảo vệ được người phụ nữ đã hy sinh cả đời vì mình, thì mọi thứ đều vô nghĩa. Thành phố rực rỡ ánh đèn lùi dần phía sau, trong lòng anh chỉ còn một tâm niệm duy nhất: Từ nay về sau, anh sẽ không bao giờ để mẹ phải chịu bất cứ n-ỗi đ-au nào nữa.
